بسم اللّه الرّحمن الرّحيم و الحمد للّه ربّ العالمين و صلّى اللّه على سيّدنا محمد و آله الطّاهرين پيشگفتار تشكيل دولت صفوى ، تحوّل مهمّى در تاريخ شيعه به حساب مىآمد . دليل آن نيز آشكار بود ، اين نخستين‌بار بود كه شيعه با آزادى تمام و در وسعتى قابل‌ملاحظه آن هم در سرزمينى شناخته شده و پرسابقه به قدرت برتر سياسى دست مىيافت . دو تجربه آل بويه و سربداران هر كدام محدوديت‌هاى خاص خود را داشت . يكى زمانى بود كه شيعه به عنوان اقليت قدرت سياسى برتر داشت و مجبور بود رعايت اكثريت را بكند و ديگرى يك دولت محلى بود . تجربه‌هاى ديگرى هم براى زيديه و اسماعيليه بود كه البته به شيعه امامى ارتباطى نداشت . با تحولى كه در اوضاع سياسى ايران در آغاز قرن دهم پديد آمد ، انديشه سياسى شيعه نيز مىبايست خود را با آن همراه مىكرد . شيعيان